PORADNIK: Charakterystyka talerzy perkusyjnych

Talerze perkusyjne to instrumenty z grupy idiofonów o nieokreślonej wysokości dźwięku i stanowią nieodłączny element zestawu perkusyjnego. Ich żywot rozpoczyna się od płaskiego okrągłego dysku, a kończy na efekcie w postaci wspaniałego instrumentu. Ta pozornie prosta blacha, to wypracowywany przez lata proces z użyciem metali, takich jak: mosiądz czy brąz.

Stop metalu uformowany w dysk przechodzi przez kolejne procesy obróbki, nadające mu określony kształt. Dzięki temu wyodrębnić możemy poszczególne elementy talerza:

• Kopułka (główka lub bell) - nie występuje w talerzach typu flat,
• Łuk będący obszarem między kopułką a krawędzią
• Krawędź, która najczęściej wykorzystywana przy traktowania talerza jako crasha.

Jednym z dwóch głównych czynników decydujących o jakości brzmienia jest użyty stop metalu, czyli materiał z jakiego został wykonany talerz. Instrumenty dla początkujących perkusistów wykonane są z mosiądzu, co wiąże się nie tylko z niską ceną, ale także niezbyt dobrą jakością brzmienia. Blachy serii półprofesjonalnej produkuje się zazwyczaj z brązu B8 czy B12. Oznaczenie B i dana liczba oznacza stosunek miedzi do cyny. I tak w przypadku B8 oznacza 92 procent miedzi i 8 procent cyny. Talerze B20 zazwyczaj klasyfikować możemy jako instrumenty zawodowe, ale należy mieć na uwadze, iż sam stop nie decyduje o profesjonalnym brzmieniu i zależy od tego wiele czynników.

Drugim czynnikiem mającym znaczący wpływ na brzmienie jest proces obróbki. Talerze obrabiane są w dwojaki sposób - ręcznie lub maszynowo, a wybór konkretnego procesu zależy od producenta oraz serii. Jak łatwo można się domyślić, ręczna obróbka trwa znacznie dłużej i jest bardziej kosztowna, przez co cena talerza jest wyższa. Ma to jednak swoje odzwierciedlenie w brzmieniu, a blachy po obróbce ręcznej są unikalne i mają swój niepowtarzalny charakter. Ponadto po każdym procesie kucia, toczenia czy prasowania, poddawane są testom pod tak wieloma względami, że taki instrument jest w pewnym sensie jak dzieło sztuki.

Zdecydowaną większość stanowią talerze wykonywane maszynowo. Spotkamy się tu z blachami klasy ekonomicznej, półprofesjonalnej i profesjonalnej. Poddawane są one tym samym procesom co przy obróbce ręcznej, z tą różnicą, że wszystkim zajmują się maszyny i takie talerze są niemal identyczne. Ciekawe więc czemu te robione ręcznie cieszą się taką popularnością? Głównym czynnikiem jest to, że produkty z ingerencją ludzka po prostu brzmią lepiej.

Obecnie wśród popularnych na rynku talerzy można wyróżnić kilka typów charakteryzujących się odrębnym brzmieniem czy rozmiarem:

Kluczowym zagadnieniem dotyczącym brzmienia jest grubość talerzy. Od niej zależy szybkość reakcji na uderzenie i długość wybrzmienia - im talerz grubszy tym dłużej brzmi, jednak trudniej go wzbudzić. Wyróżnić można następujące grubości (od najcieńszej): paper thin, thin, medium thin, medium, medium heavy oraz heavy.

Podsumowanie

Każdy talerz różni się barwą i charakterystyką brzmienia, a to co uważamy za najlepsze jest sprawą indywidualną. Odwiedzanie stron internetowych producentów w celu przesłuchania próbek lub w miarę możliwości testowanie sprzętu na żywo pomoże w odpowiednim doborze sprzętu. Dobrym sposobem jest również nawiązanie kontaktu z muzykami mającymi dużą ilość talerzy i dzięki ich życzliwości przetestowania większej ilości sprzętu.